هشدار گزارشگر ویژه سازمان ملل درباره افزایش کشتار در ایران/ احتمال تحقیق درباره «جنایت علیه بشریت» و ارجاع پرونده به دادگاه کیفری بینالمللی
در گفتوگوی اختصاصی نسیم خادم با گزارشگر ویژه سازمان ملل در شبکه ABC، از افزایش کشتار غیرنظامیان در ایران و احتمال پیگرد رهبران جمهوری اسلامی به اتهام «جنایت علیه بشریت» پرده برداشته شد.
به گزارش رادیو نشاط، نسیم خادم(Nassim Khadem) در گفتوگویی اختصاصی با Mai Sato، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، در شبکه ABC و برنامه The World، به بررسی ابعاد نگرانکننده سرکوب اعتراضات مردمی و وضعیت بحرانی حقوق بشر در ایران پرداخت.
در این گفتوگو، مای ساتو با اشاره به اطلاعات و گزارشهای دریافتی از منابع مختلف، اعلام کرد که شمار غیرنظامیان کشتهشده در جریان سرکوب اعتراضات در ایران بهطور قابل توجهی افزایش یافته است. او برآورد کرد که دستکم پنج هزار نفر جان خود را از دست دادهاند و افزود گزارشهایی از پزشکان داخل ایران دریافت کرده که حاکی از آن است شمار قربانیان ممکن است به ۲۰ هزار نفر یا حتی بیشتر برسد.
گزارشگر ویژه سازمان ملل تأکید کرد که شورای حقوق بشر سازمان ملل میتواند با برگزاری نشست اضطراری، زمینه بازگشایی یا تمدید مأموریت یک هیئت حقیقتیاب مستقل بینالمللی را فراهم کند؛ هیئتی که وظیفه آن بررسی نقضهای گسترده حقوق بشر، جمعآوری اسناد و شواهد، و مشخصکردن مسئولیت مقامهای حکومتی خواهد بود.
مای ساتو در پاسخ به پرسش نسیم خادم درباره احتمال ارتکاب «جنایت علیه بشریت» گفت که این موضوع نیازمند بررسی و تحقیق رسمی است، اما شواهد موجود بسیار جدی و نگرانکنندهاند. او توضیح داد که جنایت علیه بشریت شامل نقض گسترده و سازمانیافته حقوق بشر علیه غیرنظامیان است؛ از جمله قتل، شکنجه، بازداشتهای خودسرانه و استفاده هدفمند از خشونت. به گفته او، ویدیوهای متعدد از شلیک نیروهای امنیتی به معترضان غیرمسلح، ضرورت تحقیقات بینالمللی را تقویت میکند.
در ادامه این گفتوگو، گزارشگر ویژه سازمان ملل احتمال پیگرد قضایی مقامهای ارشد جمهوری اسلامی، از جمله رهبر این نظام، در International Criminal Court را رد نکرد، اما تأکید کرد که چنین اقدامی منوط به انجام تحقیقات مستقل و جمعآوری مستندات حقوقی معتبر است. او افزود که علاوه بر دادگاه کیفری بینالمللی، برخی کشورها نیز میتوانند بر اساس اصل صلاحیت جهانی، پروندههایی را در دادگاههای داخلی خود بررسی کنند.
نسیم خادم همچنین در این گفتوگو به نقش قطع گسترده اینترنت در ایران پرداخت. مای ساتو در پاسخ گفت که حکومت ایران با قطع اینترنت و ارتباطات، تلاش میکند ابعاد واقعی کشتار و سرکوب را پنهان کند. او هشدار داد که این شرایط، خطر افزایش اعدامها را نیز تشدید میکند و افزود که مجازات اعدام در ایران نهتنها یک ابزار قضایی، بلکه ابزاری برای ارعاب و کنترل جامعه است.
در بخش دیگری از این گفتوگو، موضوع مسئولیت جامعه جهانی در حمایت از معترضان ایرانی مطرح شد. مای ساتو تأکید کرد که واکنش هماهنگ و چندجانبه کشورها، از جمله فشار دیپلماتیک، حمایت از دسترسی آزاد به اینترنت و پشتیبانی از تحقیقات مستقل سازمان ملل، میتواند نقش مهمی در حفاظت از جان معترضان و پاسخگو کردن ناقضان حقوق بشر ایفا کند.
او همچنین به نگرانیهای مربوط به «سرکوب فراملی» جمهوری اسلامی اشاره کرد؛ پدیدهای که شامل تهدید و فشار علیه روزنامهنگاران و فعالان ایرانی در خارج از کشور است و به گفته او، دولتها در حال توجه جدیتر به ابعاد این موضوع هستند.
این گفتوگوی اختصاصی نسیم خادم با گزارشگر ویژه سازمان ملل نشان میدهد که بحران حقوق بشر در ایران به مرحلهای رسیده که دیگر نمیتوان آن را نادیده گرفت. در شرایطی که دسترسی به اطلاعات آزاد در داخل کشور بهشدت محدود شده، نقش رسانههای بینالمللی و روزنامهنگاران مستقل در بازتاب صدای مردم ایران و ثبت واقعیتها، اهمیتی حیاتی یافته است.