رأی ممتنع آمریکا و اسرائیل به قطعنامه محکومیت نقض حقوق بشر در ایران، در حالی که این دو کشور بارها بر حمایت از مردم ایران تأکید کردهاند، پرسشهایی جدی درباره فاصله میان مواضع اعلامشده و عملکرد دیپلماتیک آنان ایجاد کرده است.
به گزارش رادیو نشاط، کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل متحد روز چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۷ آبان ۱۴۰۵، قطعنامهای درباره وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران را با ۷۶ رأی موافق، ۲۷ رأی مخالف و ۶۴ رأی ممتنع تصویب کرد. همچنین ۲۶ کشور رأی ثبتشدهای نداشتند.
این قطعنامه که به ابتکار کانادا ارائه شد، افزایش اعدامها، سرکوب معترضان، بازداشتهای خودسرانه، شکنجه زندانیان، نقض حقوق زنان و دختران، تبعیض علیه اقلیتهای قومی و مذهبی و محدودیت آزادی بیان در ایران را مورد توجه قرار داده است.
در این رأیگیری، روسیه، چین، هند، پاکستان، عراق، عمان، کوبا و کره شمالی از جمله کشورهای مخالف قطعنامه بودند. عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، مصر، اردن و لبنان نیز رأی ممتنع دادند.
با این حال، آنچه بیش از همه جلب توجه کرد، رأی ممتنع ایالات متحده آمریکا و اسرائیل بود.
آمریکا و اسرائیل چه توضیحی دادند؟
نماینده آمریکا در سازمان ملل اعلام کرد که متن قطعنامه بهاندازه کافی برای پاسخگو کردن جمهوری اسلامی قاطعانه تنظیم نشده و برخی عبارات آن توجه را از هدف اصلی قطعنامه منحرف کرده است.
نماینده اسرائیل نیز ضمن تأکید بر حمایت از مردم ایران و محکومیت اقدامات جمهوری اسلامی، وجود برخی عبارتهای گزینشی در متن قطعنامه را دلیل رأی ممتنع کشورش عنوان کرد.
آیا حمله به مدرسه میناب در این تصمیم نقش داشت؟
یکی از بخشهای قابل توجه این قطعنامه، اشاره به حمله به مدرسهای در میناب و کشتهشدن دانشآموزان و همچنین ضرورت پاسخگویی تمامی طرفهای درگیر در قبال نقض قوانین بینالمللی و حقوق بشردوستانه است.
گنجاندن این موارد در متن قطعنامه، این احتمال را مطرح میکند که ملاحظات سیاسی و نظامی آمریکا و اسرائیل در تصمیم آنها تأثیر داشته باشد؛ هرچند هیچیک از نمایندگان این دو کشور صراحتاً موضوع میناب را دلیل رأی ممتنع خود اعلام نکردهاند.
فاصله میان حمایت لفظی و عملکرد دیپلماتیک
رأی ممتنع آمریکا و اسرائیل لزوماً به معنای حمایت از جمهوری اسلامی نیست، اما نشاندهنده حمایت نکردن از متن قطعنامهای است که بخش عمده آن به محکومیت نقض حقوق بشر در ایران اختصاص دارد.
این رویکرد پرسشی اساسی را مطرح میکند: آیا حمایت اعلامشده دولتها از حقوق و آزادیهای مردم ایران، مستقل از منافع سیاسی و نظامی آنهاست یا تحت تأثیر این منافع قرار دارد؟
انتظار میرود این قطعنامه در اواسط دسامبر ۲۰۲۶ برای تصویب نهایی در صحن مجمع عمومی سازمان ملل متحد به رأی گذاشته شود. باید دید آیا آمریکا و اسرائیل در رأیگیری نهایی نیز بر موضع کنونی خود باقی خواهند ماند یا رأی خود را تغییر خواهند داد.
منابع برای بررسی و درج در سایت رادیو نشاط: