در حالی که بخش عمده‌ای از بحث‌های مربوط به همبستگی اجتماعی بر سیاست، قوانین و برنامه‌های دولتی متمرکز است، گیلاوا پور روایتی متفاوت ارائه می‌دهد؛ روایتی که نشان می‌دهد آشنایی با فرهنگ‌های دیگر گاهی از آشپزخانه خانه‌ها آغاز می‌شود، نه از تریبون‌های رسمی.

نویسنده: گیلاوا پور (Gilava Pour)

رادیونشاط- بحث درباره «همبستگی اجتماعی» این روزها بیش از هر زمان دیگری در استرالیا مطرح است. این مفهوم در رسانه‌ها، یادداشت‌های تحلیلی و حتی گفت‌وگوهای دولت حضوری پررنگ دارد؛ با این حال، هنوز توافق روشنی درباره اینکه همبستگی اجتماعی در عمل چگونه شکل می‌گیرد، وجود ندارد.

گیلاوا پور،شهروند ایرانی_استرالیایی و بنیان‌گذار برند Exotic Bazaar، در یادداشتی با عنوان Maybe Social Cohesion Starts At The Dinner Table دیدگاهی متفاوت ارائه می‌دهد. او معتقد است همبستگی اجتماعی همیشه از سیاست‌گذاری‌های کلان یا برنامه‌های رسمی آغاز نمی‌شود؛ بلکه گاهی از ساده‌ترین اتفاقات روزمره، مانند تهیه و صرف یک وعده غذا در خانه، شکل می‌گیرد.

گیلاوا پور که محصولات آماده پخت غذاهای خاورمیانه‌ای را تولید می‌کند، می‌گوید بسیاری از مشتریانش پیش از این هرگز غذای خاورمیانه‌ای نپخته بودند و شناخت آن‌ها از این منطقه عمدتاً از طریق اخبار شکل گرفته بود. اما زمانی که همین افراد برای نخستین بار این غذاها را در خانه تهیه کردند، تجربه‌ای متفاوت برایشان رقم خورد؛ غذایی که در کنار خانواده خورده شد، درباره آن صحبت کردند و بعدها دوباره در برنامه غذایی خود قرار دادند.

به باور او، این تغییر نه از سر علاقه به شناخت فرهنگ‌های دیگر و نه به دلیل تلاش برای داشتن ذهنی بازتر رخ می‌دهد، بلکه صرفاً به این دلیل است که آن غذا برایشان خوشمزه بوده است. اما همین تجربه ساده، نخستین گام در تغییر نگاه افراد نسبت به یک فرهنگ محسوب می‌شود.

نویسنده تأکید می‌کند که ما معمولاً تصور می‌کنیم تغییر نگرش‌ها از طریق آموزش، گفت‌وگو یا رویدادهای بزرگ اتفاق می‌افتد، در حالی که از نگاه او، عامل اصلی «تکرار» و «آشنایی» است. وقتی بخشی از یک فرهنگ بارها در زندگی روزمره افراد حضور پیدا کند، دیگر برای آن‌ها غریبه نخواهد بود.

او همچنین به فضای امروز جوامع اشاره می‌کند؛ فضایی که در آن درباره شکاف‌های اجتماعی، بی‌اعتمادی و فاصله میان مردم بسیار صحبت می‌شود. با این حال، معتقد است در کنار این چالش‌ها، هر روز اتفاق‌های کوچک اما مهمی نیز در خانه‌ها رخ می‌دهد؛ از امتحان کردن غذایی جدید گرفته تا تبدیل شدن آن به بخشی از برنامه غذایی خانواده و شکل‌گیری گفت‌وگوهایی ساده که با جمله «واقعاً خوشمزه است» آغاز می‌شوند.

گیلاوا پور می‌گوید هرگز برند خود را با هدف تقویت همبستگی اجتماعی راه‌اندازی نکرده بود و تنها قصد داشت غذاهایی را که با آن‌ها بزرگ شده بود، برای دیگران آسان‌تر و در دسترس‌تر کند. اما تجربه فعالیتش به او نشان داده است که بسیاری از پیوندهای واقعی میان فرهنگ‌ها، دقیقاً از همین تجربه‌های روزمره آغاز می‌شوند.

تحلیل

اگرچه دیدگاه مطرح‌شده در این یادداشت بر پایه تجربه شخصی نویسنده است و نه یک پژوهش علمی، اما ایده اصلی آن با واقعیت جامعه چندفرهنگی استرالیا همخوانی دارد. در کشوری که مردم از ده‌ها فرهنگ و قومیت مختلف در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند، غذا یکی از ساده‌ترین و مؤثرترین ابزارهای آشنایی با فرهنگ‌های دیگر به شمار می‌رود.

بی‌تردید همبستگی اجتماعی تنها با غذا شکل نمی‌گیرد و عواملی مانند آموزش، قوانین، مشارکت اجتماعی، رسانه‌ها و سیاست‌های عمومی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارند. با این حال، تجربه‌های روزمره‌ای مانند آشپزی، صرف غذا و آشنایی با سنت‌های غذایی ملت‌های مختلف می‌تواند زمینه‌ساز کاهش فاصله‌های فرهنگی و افزایش درک متقابل باشد.

شاید به همین دلیل باشد که گاهی تغییرات بزرگ، از ساده‌ترین اتفاق‌های زندگی روزمره آغاز می‌شوند؛ از دور یک میز شام.