در حالی که بسیاری از والدین هنوز درباره تأثیر ChatGPT بر یادگیری فرزندانشان نگراناند، برخی کشورهای آسیایی مانند چین، سنگاپور و کره جنوبی آموزش هوش مصنوعی را وارد مدارس کردهاند؛ تغییری که میتواند آینده آموزش را برای همیشه دگرگون کند.
به گزارش رادیو نشاط، در حالی که بسیاری از والدین هنوز درباره تأثیر ابزارهایی مانند ChatGPT بر یادگیری فرزندانشان تردید دارند، برخی کشورهای آسیایی آموزش هوش مصنوعی را به بخشی از نظام آموزشی تبدیل کردهاند؛ تغییری که میتواند شکل آموزش در مدارس را برای همیشه دگرگون کند.
بر اساس گزارشی از شبکه ABC استرالیا، کشورهایی مانند چین، سنگاپور و کره جنوبی با سرعت در حال وارد کردن هوش مصنوعی (AI) به کلاسهای درس هستند؛ از کمک به انجام تکالیف و تحلیل نقاط ضعف دانشآموزان گرفته تا آموزش رسمی این فناوری در مدارس.
سنگاپور؛ دانشآموزان با کمک هوش مصنوعی درس میخوانند
«آنایا سینگوی»، دانشآموز ۱۵ ساله اهل سنگاپور، میگوید استفاده از هوش مصنوعی به او کمک کرده مفاهیم دشوار شیمی را بهتر درک کند.
او از ابزارهایی مانند Google NotebookLM و ChatGPT برای توضیح مفاهیم پیچیده، خلاصهکردن مطالب درسی و پاسخ به پرسشهایش استفاده میکند.
به گفته او:
«هوش مصنوعی مخصوصاً قبل از امتحانها و برای سؤالهای لحظه آخری واقعاً نجاتبخش بوده است.»
در مدرسهای که او تحصیل میکند، بخش شیمی از هوش مصنوعی برای تحلیل پاسخهای اشتباه دانشآموزان استفاده میکند تا مشخص شود هر فرد در کدام مباحث ضعف دارد و روی همان موضوعات تمرکز کند.
دولت سنگاپور از سال ۲۰۱۷ برنامهای ملی برای توسعه مهارتهای هوش مصنوعی آغاز کرده و تلاش میکند نسلی تربیت کند که در کنار تخصصهای شغلی، توانایی کار با AI را نیز داشته باشد.
چین؛ آموزش اجباری هوش مصنوعی از مدرسه ابتدایی
چین نیز آموزش هوش مصنوعی را به یکی از اولویتهای راهبردی خود تبدیل کرده است.
در برخی مناطق این کشور، مدارس موظف شدهاند ساعات مشخصی آموزش هوش مصنوعی ارائه دهند. در پکن، مدارس ابتدایی و متوسطه باید سالانه حداقل هشت ساعت آموزش AI داشته باشند و در برخی استانها، دانشآموزان مقاطع بالاتر هر دو هفته یکبار کلاسهای مرتبط با این فناوری را میگذرانند.
هدف پکن از این برنامه، تربیت نسل جدید متخصصان فناوری و حفظ برتری چین در رقابت جهانی هوش مصنوعی عنوان شده است.
رئیسجمهور چین، شی جینپینگ، پیشتر تأکید کرده بود که کشورش باید «نیروهای انسانی باکیفیت» در حوزه هوش مصنوعی تربیت کند.
کره جنوبی؛ هوش مصنوعی بهعنوان «استراتژی بقا»
کره جنوبی نیز توسعه آموزش هوش مصنوعی را بخشی از «استراتژی بقای ملی» خود معرفی کرده است.
دولت این کشور قصد دارد کره جنوبی را به یکی از سه قدرت برتر جهان در حوزه AI تبدیل کند. با این حال، برخی برنامههای اولیه برای استفاده گسترده از کتابهای درسی مبتنی بر هوش مصنوعی، به دلیل نگرانی معلمان و مدارس با انتقادهایی روبهرو شد و بخشی از طرحها مورد بازنگری قرار گرفت.
نگرانیها؛ آیا دانشآموزان تنبلتر میشوند؟
با وجود استقبال گسترده از AI، کارشناسان آموزشی نسبت به پیامدهای آن هشدار میدهند.
گزارشی از مؤسسه بروکینگز آمریکا نشان داده که خطرات استفاده بیش از حد از هوش مصنوعی در آموزش ممکن است بر مزایای آن غلبه کند؛ زیرا احتمال دارد توانایی تفکر انتقادی، خلاقیت و حل مسئله در دانشآموزان کاهش یابد.
برخی متخصصان میگویند اگر دانشآموزان برای همهچیز به هوش مصنوعی تکیه کنند، بخشی از فعالیتهای ذهنی و مهارت تحلیل را به این فناوری واگذار خواهند کرد.
یکی از نگرانیهای اصلی این است که دانشآموزان به جای یادگیری واقعی، صرفاً پاسخ آماده دریافت کنند.
استرالیا و ژاپن؛ حرکت محتاطانهتر
برخلاف برخی کشورهای آسیایی، ژاپن و استرالیا رویکرد محتاطانهتری در پیش گرفتهاند.
ژاپن هنوز در حال بررسی نتایج آزمایشی استفاده از هوش مصنوعی در مدارس است و مقامهای آموزشی این کشور تأکید دارند که باید مشخص شود آیا این فناوری واقعاً به رشد تواناییهای دانشآموزان کمک میکند یا نه.
در استرالیا نیز دستورالعملهایی برای استفاده مسئولانه از AI در مدارس منتشر شده و قرار است وزیران آموزش درباره نقش آن در مدارس گفتوگو کنند.
برخی کارشناسان آموزشی معتقدند مدارس نباید ابتدا به دنبال جا دادن هوش مصنوعی در کلاس باشند، بلکه باید ابتدا مشخص شود هدف آموزش چیست و سپس بررسی شود که این فناوری چگونه میتواند به یادگیری کمک کند.
یکی از پژوهشگران حوزه آموزش میگوید:
«هوش مصنوعی باید آخرین ابزار باشد، نه اولین ابزار.»
آینده آموزش؛ معلم یا هوش مصنوعی؟
اگرچه بسیاری از متخصصان معتقدند هوش مصنوعی نمیتواند جای معلمان را بگیرد، اما به نظر میرسد نسل جدید دانشآموزان در حال ورود به دورهای هستند که AI به بخشی جداییناپذیر از فرآیند یادگیری تبدیل خواهد شد.
اکنون پرسش اصلی این است: آیا هوش مصنوعی کیفیت آموزش را بهتر میکند، یا نسلی وابسته به پاسخهای آماده پرورش خواهد داد؟