سعيد پيوندی، استاد جامعه‌شناسی دانشگاه پاريس می‌گويد: «بی‌اعتباری پاسپورت ايرانی، بخشی مهم از حس تحقير جمعی است که ايرانيان در سراسر جهان با آن روبرو هستند.»
 

به گفته آقای پيوندی، شهروندان ايرانی وقتی می‌بينند که اعتبارشان تا اين حد در جامعه بين‌المللی پايين است، دچار احساس تفاوت با ديگران و تحقير جمعی می‌شوند. به همين خاطر است که مسئولان حکومت ایران و حاميان‌ آنها خيلی تلاش می‌کنند تا اين حس را تسکين دهند و بگويند درست است که دولت‌ها با ما خوب نيستند ولی در عوض ما در نزد افکار عمومی کشورها محبوب هستيم.
 

گزارش «هنلی و شرکا» حاکی از آن است که گذرنامه کشورهايی مانند آنگولا، اتيوپی، جيبوتی، ليبی، بنگلادش، بوسنی و هرزگووين، مصر، تايلند، امارات متحده عربی، ويتنام و مالزی، وضعيت بهتری از گذرنامه ايرانی دارند.

 

البته اوضاع هميشه به اين سياهی نبوده است. پيش از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ و در اواخر حکومت محود رضا پهلوی، شهروندان ايرانیها می‌توانستند بدون درخواست ويزا به بسياری از کشورهای جهان از جمله بيشتر کشورهای اروپايی سفر کنند.
 

در آن هنگام کشورهايی مانند فرانسه، آلمان غربی، بريتانيا، ايتاليا، سوئد، ژاپن، کره جنوبی و... از ايرانيان بدون ويزا پذيرايی می‌کردند. 
 

وقوع انقلاب و حمله دانشجويان موسوم به «مسلمان پيرو خط امام» به سفارت آمريکا در تهران و گروگان‌گيری پرسنل آن، آغازگر روند افول پاسپورت ايرانی بود.
 

اکنون سال‌هاست که شهروندان ايرانی مجبورند برای وارد شدن به سفارتخانه کشورهای مختلف در تهران، ساعت‌ها در صف‌های طولانی بايستند و از چند ماه قبل وقت سفارت بگيرند.

شهروندان ۱۸۰ کشور می توانند با ویزای فرودگاهی به ایران سفر کنند 

بنا به اعلام وزارت کشور ایران شهروندان این کشورها از این پس می توانند بدون درخواست ویزا و تنها با مهر ورود در فرودگاههای ایران برای ۳۰ روز در این کشور اقامت کنند.

کشورهایی نظیر انگلیس، آمریکا، پاکستان، اردن، سومالی، بنگلادش و عراق شامل این حذف ویزا نمی شوند. شهروندان این کشورها طبق روال عادی باید برای دریافت ویزا به سفارت ایران در کشورهای فوق مراجعه کنند.

 

شاید برون رفت از شرایط فعلی ایران در جامعه جهانی و نتیجه گیری از ماه ها مذاکرات فشرده تهران و قدرت های بزرگ جهانی بتواند اقدامی نه چندان خارق العاده بلکه کاربردی در مسیر ارتقای جایگاه و رتبه ویزات ایرانی و در کل شان و مرتبه ایران و ایرانی در جهان باشد.