از جنگلهای باستانی و کوهستانهای مهآلود تا تاریخ تلخ تبعیدگاهها و شهری بندری که امروز به یکی از جذابترین مقاصد گردشگری استرالیا تبدیل شده، تاسمانی روایتی متفاوت از تاریخ، طبیعت و هویت استرالیاست.
رادیو نشاط شما را به سفری کوتاه اما دقیق در دل ایالت تاسمانی میبرد؛ از هزاران سال حضور مردمان بومی و نخستین تماس اروپاییها تا دوران تبعید محکومان بریتانیایی، شکلگیری جامعه مدرن و تبدیلشدن این جزیره به یکی از پاکترین و زیستپذیرترین نقاط استرالیا.
پیشااستعماری و نخستین ساکنان
سرزمینی که امروز «تاسمانی» نام دارد، دستکم بیش از ۴۰ هزار سال محل زندگی مردمان بومی تاسمانی بوده است. پیش از ورود اروپاییها، چندین گروه بومی در نقاط مختلف جزیره زندگی میکردند و فرهنگ، زبان و شیوههای معیشتی خاص خود را داشتند. آنها از منابع طبیعی برای شکار، ماهیگیری و گردآوری غذا استفاده میکردند و ارتباط عمیقی با سرزمین و آبوهوا داشتند.
حدود ۱۰ هزار سال پیش، با بالا آمدن سطح آب دریا پس از پایان عصر یخبندان، تاسمانی از سرزمین اصلی استرالیا جدا شد و به جزیرهای مستقل تبدیل شد؛ اتفاقی که باعث شد مردمان بومی این منطقه برای هزاران سال بهصورت جداگانه تکامل فرهنگی پیدا کنند.
نخستین تماس اروپاییها و نامگذاری جزیره
اولین اروپایی ثبتشدهای که به این سرزمین رسید، دریانورد هلندی «ایبل تاسمان» بود که در سال ۱۶۴۲ به سواحل جزیره رسید. او این سرزمین را به افتخار فرماندار هلندی هند شرقی «سرزمین وندیمن» نامگذاری کرد.
برای سالها، این منطقه در نقشهها ناشناخته باقی ماند تا اینکه در اوایل قرن نوزدهم، بریتانیا برای جلوگیری از نفوذ فرانسه و گسترش کنترل خود در جنوب اقیانوس آرام، اقدام به ایجاد سکونتگاههای دائمی کرد.
دوران استعمار و تبعیدگاهها
تاسمانی در اوایل قرن نوزدهم به یکی از مهمترین مراکز انتقال محکومان بریتانیایی تبدیل شد. هزاران زندانی از بریتانیا به این جزیره فرستاده شدند تا در ساخت زیرساختها، جادهها، بندرها و کشاورزی کار کنند.
یکی از مشهورترین مراکز کیفری، Port Arthur بود؛ زندانی بدنام که امروز به یکی از مهمترین جاذبههای تاریخی استرالیا تبدیل شده و در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد.
اما این دوران، برای مردمان بومی تاسمانی بسیار دشوار بود. درگیریها میان استعمارگران و بومیان ــ که بعدها به «جنگ سیاه» معروف شد ــ موجب کاهش شدید جمعیت بومی و از دست رفتن بخش بزرگی از فرهنگهای سنتی شد؛ فصلی تلخ از تاریخ تاسمانی که هنوز درباره آن پژوهش و گفتوگو ادامه دارد.
از «وندیمن» تا تولد تاسمانی
در سال ۱۸۵۶، نام این مستعمره رسماً از «سرزمین وندیمن» به «تاسمانی» تغییر یافت؛ اقدامی که تا حدی برای فاصله گرفتن از گذشته مرتبط با تبعیدگاهها انجام شد.
در همین دوران، حکومت محلی شکل گرفت و پارلمان ایالتی تأسیس شد. اقتصاد جزیره نیز بهتدریج از وابستگی به زندانها فاصله گرفت و به سمت کشاورزی، جنگلداری و تجارت دریایی حرکت کرد.
فدراسیون و نقش تاسمانی
در پایان قرن نوزدهم، تاسمانی یکی از حامیان پیوستن به فدراسیون استرالیا بود. مردم این ایالت در همهپرسی قانون اساسی به تشکیل کشور مشترکالمنافع استرالیا رأی مثبت دادند و در اول ژانویه ۱۹۰۱، تاسمانی به یکی از شش ایالت بنیانگذار استرالیا تبدیل شد.
اگرچه از نظر جمعیت کوچکتر از بسیاری از ایالتها بود، اما به دلیل ساختار سیاسی فدرال، سهم مهمی در مجلس سنا و تصمیمگیریهای ملی به دست آورد.
تاسمانی امروز
جمعیت و جغرافیا
تاسمانی کوچکترین ایالت استرالیاست که بهطور کامل بر روی یک جزیره قرار دارد. این ایالت، علاوه بر جزیره اصلی، شامل چندین جزیره کوچک اطراف نیز میشود.
جمعیت تاسمانی در سالهای اخیر از حدود ۵۷۰ هزار نفر فراتر رفته و همچنان روند رشد آرامی دارد. بیشتر ساکنان در شهرهای جنوبی و شمالی جزیره زندگی میکنند و هوبارت، پایتخت ایالت، بزرگترین شهر آن به شمار میرود.
این ایالت به آبوهوای خنکتر، طبیعت بکر و سبک زندگی آرامتر نسبت به بسیاری از مناطق استرالیا شناخته میشود.
هوبارت؛ قدیمیترین پایتخت پس از سیدنی
هوبارت که در سال ۱۸۰۴ تأسیس شد، دومین شهر قدیمی استرالیا پس از سیدنی محسوب میشود. این شهر بندری با ترکیبی از معماری تاریخی، رستورانهای دریایی، بازارهای محلی و مناظر طبیعی، یکی از محبوبترین مقاصد گردشگری کشور است.
بازار معروف Salamanca Market، موزه جنجالی و مشهور MONA و جشنوارههای فرهنگی و غذایی، هوبارت را به یکی از شهرهای خاص استرالیا تبدیل کردهاند.
طبیعت و حیاتوحش منحصربهفرد
بیش از ۴۰ درصد از مساحت تاسمانی تحت حفاظت محیطزیستی قرار دارد و بخش بزرگی از آن در قالب پارکهای ملی و مناطق حفاظتشده مدیریت میشود.
جنگلهای بارانی باستانی، کوهستانهای مرتفع، دریاچهها و سواحل بکر، این ایالت را به بهشتی برای طبیعتگردی تبدیل کرده است.
تاسمانی همچنین زیستگاه گونههای منحصربهفردی مانند «شیطان تاسمانی» است؛ حیوانی گوشتخوار و بومی این منطقه که در هیچ جای دیگری از جهان بهصورت طبیعی یافت نمیشود.
اقتصاد، انرژی و کشاورزی
اقتصاد تاسمانی بر پایه بخشهایی چون گردشگری، کشاورزی، شیلات، صنایع غذایی، جنگلداری و انرژیهای تجدیدپذیر شکل گرفته است.
این ایالت به تولید محصولات باکیفیت از جمله سالمون، لبنیات، سیب، گیلاس، عسل و نوشیدنیهای محلی شهرت دارد و به دلیل شرایط آبوهوایی خاص، بخش مهمی از محصولات صادراتی استرالیا را تأمین میکند.
تاسمانی همچنین یکی از پیشگامان انرژی برقآبی در استرالیاست و بخش بزرگی از برق خود را از منابع تجدیدپذیر تولید میکند.
کیفیت زندگی و زیستپذیری
بسیاری از ساکنان، تاسمانی را به دلیل آرامش، طبیعت نزدیک، هزینه زندگی نسبتاً متعادلتر و حس اجتماعی قویتر برای زندگی انتخاب میکنند.
اگرچه بازار کار و خدمات تخصصی در برخی مناطق محدودتر از شهرهای بزرگ استرالیاست، اما کیفیت زندگی، هوای پاک و دسترسی به طبیعت، این ایالت را به مقصدی محبوب برای بازنشستگان، خانوادهها و افرادی که به دنبال سبک زندگی آرامتر هستند تبدیل کرده است.
شهرهای مهم منطقهای
علاوه بر هوبارت، شهرهای Launceston، Devonport و Burnie از مهمترین مراکز جمعیتی و اقتصادی تاسمانی هستند.
لانستون یکی از قطبهای کشاورزی و گردشگری شمال ایالت است، دوونپورت بندر اصلی ارتباط دریایی با سرزمین اصلی استرالیا محسوب میشود و برنی نقش مهمی در صنایع و حملونقل منطقه دارد.
تاسمانی؛ جزیرهای کوچک با هویتی بزرگ
تاسمانی، از سرزمین کهن مردمان بومی و دوران تبعید محکومان بریتانیایی تا ایالتی آرام، سبز و پیشرو در حفاظت محیطزیست، مسیری طولانی و پرفرازونشیب را طی کرده است. امروز، این جزیره نهتنها یکی از زیباترین مقاصد گردشگری استرالیاست، بلکه نمونهای از همزیستی تاریخ، طبیعت و کیفیت زندگی در کشوری مدرن به شمار میآید.