وزارت کار و تأمین اجتماعی ترکیه با اصلاح معیارهای ارزیابی درخواست مجوز کار اتباع خارجی، شرایط دریافت «Çalışma İzni» را برای بخشی از خارجی‌هایی که سابقه حضور قانونی در این کشور دارند، تسهیل کرد. مقررات جدید از ۳ اوت ۲۰۲۶ به اجرا درآمده است.

به گزارش رادیونشاط – براساس معیارهای جدید اداره کل نیروی کار بین‌المللی وزارت کار و تأمین اجتماعی ترکیه، اتباع خارجی که در سه سال منتهی به تاریخ درخواست، دست‌کم یک سال به‌صورت قانونی و با مجوز کار، اجازه اقامت یا در چارچوب حمایت بین‌المللی در ترکیه حضور داشته‌اند، در صورت ارائه درخواست مجوز کار از داخل این کشور می‌توانند از معافیت‌های مهمی برخوردار شوند.

طبق مقررات جدید، در مورد این افراد، تا سقف سه نیروی خارجی در هر محل کار، دو معیار مهم «استخدام نیروی شهروند ترکیه» و «توان مالی کارفرما» اعمال نخواهد شد.

این تغییر از آن جهت اهمیت دارد که طبق قاعده عمومی، برای استخدام هر نیروی خارجی در یک محل کار، استخدام دست‌کم پنج شهروند ترکیه الزامی است. همچنین کارفرما باید معیارهای مشخصی از نظر توان مالی داشته باشد.

در شرایط عمومی، شرکت‌های فعال مشمول مقررات مربوطه باید دست‌کم یکی از شرایط مالی تعیین‌شده را داشته باشند: سرمایه پرداخت‌شده حداقل ۵۰۰ هزار لیر، فروش خالص حداقل ۸ میلیون لیر یا صادرات حداقل ۱۵۰ هزار دلار آمریکا.

شرط اقامت از «سه سال در پنج سال» به «یک سال در سه سال» کاهش یافت

یکی از مهم‌ترین تغییرات، کاهش قابل توجه سابقه حضور قانونی مورد نیاز برای استفاده از این معافیت است.

براساس مقررات جدید، کافی است متقاضی در سه سال گذشته دست‌کم یک سال به‌طور قانونی در ترکیه حضور داشته باشد. این حضور می‌تواند براساس مجوز کار، اجازه اقامت یا حمایت بین‌المللی باشد.

این مقرره از ۳ اوت ۲۰۲۶ لازم‌الاجرا شده و می‌تواند دامنه خارجی‌های واجد شرایط برای استفاده از معافیت را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.

معافیت حداکثر برای سه نیروی خارجی

تسهیلات جدید محدودیت‌هایی نیز دارد. معافیت از معیار استخدام نیروی ترک و توان مالی کارفرما حداکثر برای سه نیروی خارجی واجد شرایط در هر محل کار قابل استفاده است.

همچنین تعداد اتباع خارجی دارای مجوز کار در محل کاری که از این معافیت استفاده می‌کند، نباید از تعداد کارکنان شهروند ترکیه بیشتر باشد.

اگر کارفرما قصد استخدام بیش از سه نیروی خارجی مشمول این مقررات را داشته باشد، برای نیروی چهارم و نفرات بعدی بار دیگر معیارهای عمومی اعمال خواهد شد؛ به این معنی که برای هر نیروی خارجی، استخدام پنج شهروند ترکیه و رعایت معیارهای توان مالی کارفرما ضروری خواهد بود.

معیار حقوق همچنان پابرجاست

تسهیلات جدید به معنی حذف مقررات مربوط به حداقل حقوق اتباع خارجی نیست.

براساس معیارهای وزارت کار ترکیه، حداقل حقوق نیروی خارجی با توجه به نوع شغل تعیین می‌شود. برای مشاغل عادی و خدمات خانگی حداقل معادل حداقل دستمزد تعیین‌شده در ترکیه است؛ برای مشاغل تخصصی و مهارتی دست‌کم دو برابر، برای برخی مدیران سه برابر، برای مهندسان و معماران چهار برابر و برای مدیران ارشد و خلبانان حداقل پنج برابر حداقل دستمزد در نظر گرفته شده است.

معافیت گسترده‌تر برای خارجی‌های دارای هشت سال سابقه

تغییر مهم دیگر شامل خارجی‌هایی می‌شود که دست‌کم هشت سال با انواع مشخصی از مجوزهای قانونی در ترکیه حضور داشته‌اند.

براساس مقرراتی که از ۳ اوت ۲۰۲۶ اجرایی شده است، افرادی که حداقل هشت سال با مجوز کار یا انواع مشخصی از اجازه اقامت، از جمله اقامت کوتاه‌مدت، خانوادگی، دانشجویی یا بلندمدت در ترکیه حضور داشته‌اند، در ارزیابی درخواست مجوز کار از معیارهای استخدام، توان مالی و میزان حقوق معاف می‌شوند.

این تغییر به‌ویژه برای خارجی‌هایی که سال‌ها به‌طور قانونی در ترکیه زندگی کرده‌اند، اهمیت قابل توجهی دارد.

تسهیلات برای تولید، دامداری، طیور و بازیافت

اصلاحات جدید تنها به سابقه اقامت خارجی‌ها محدود نمی‌شود و برای برخی بخش‌های اقتصادی نیز تسهیلاتی در نظر گرفته شده است.

از جمله در برخی فعالیت‌های تولیدی، تا پایان سال ۲۰۲۷، به ازای هر پنج شهروند ترکیه شاغل در هر شعبه، امکان درخواست مجوز کار برای یک نیروی خارجی اضافی بدون اعمال معیار عمومی استخدام فراهم شده است.

همچنین مقررات ویژه‌ای برای برخی فعالیت‌های دامداری، پرورش طیور و صنعت بازیافت پیش‌بینی شده که می‌تواند شرایط استخدام نیروی خارجی را در این حوزه‌ها تسهیل کند.

داشتن شرایط به معنی صدور قطعی مجوز کار نیست

وزارت کار و تأمین اجتماعی ترکیه در عین حال تأکید کرده است که قرار گرفتن یک تبعه خارجی در گروه‌های معاف‌شده، به خودی خود حق قطعی برای دریافت مجوز کار ایجاد نمی‌کند.

درخواست‌ها همچنان توسط مراجع مربوطه بررسی می‌شوند و برخورداری از اجازه اقامت یا قرار گرفتن در یکی از گروه‌های معاف، به معنی تأیید خودکار درخواست مجوز کار نیست.

اصلاحات جدید در مجموع می‌تواند مسیر قانونی اشتغال را برای شمار بیشتری از اتباع خارجی دارای سابقه حضور قانونی در ترکیه هموار کند؛ تغییری که برای جامعه مهاجران و از جمله ایرانیان دارای اقامت قانونی در این کشور نیز اهمیت دارد.

منبع: اداره کل نیروی کار بین‌المللی، وزارت کار و تأمین اجتماعی جمهوری ترکیه