ممکن است کسی را به مهمانی دعوت کنید و بهجای شنیدن یک «نه» کوتاه، بشنوید: «خیلی دوست داشتم بیام، ولی متأسفانه نمیتونم» یا «این دفعه نمیرسم، شاید یک وقت دیگه». چرا جواب منفی را اینطور بیان میکنند؟
رادیو نشاط- زندگی در استرالیا فقط به دانستن زبان یا پیدا کردن کار محدود نمیشود؛ آشنایی با رسمورسوم، آداب معاشرت و فرهنگ اجتماعی این کشور، نقش مهمی در داشتن زندگی آرامتر، ایجاد روابط بهتر و جلوگیری از سوءتفاهمهای روزمره دارد. گاهی ندانستن یک رفتار ساده اجتماعی ــ از نحوه برخورد با همسایهها گرفته تا حضور در مراسمها، قوانین نانوشته و احترام به حریم شخصی ــ میتواند باعث فاصله گرفتن از جامعه یا ایجاد برداشت نادرست شود. مجموعه «رسم زندگی در استرالیا» تلاش میکند با زبانی ساده و کاربردی، شما را با نکات مهم زندگی روزمره و فرهنگ اجتماعی استرالیا آشنا کند تا زندگی در این کشور آسانتر، آگاهانهتر و دلپذیرتر شود.
رسم زندگی در استرالیا / چرا استرالیاییها گاهی بهجای یک «نه» خشک، جواب را نرمتر میگویند؟
آیا واقعاً استرالیاییها مستقیم «نه» نمیگویند؟
نه، چنین قاعدهای وجود ندارد. اتفاقاً ارتباطات در استرالیا در بسیاری از موقعیتها نسبتاً مستقیم است و افراد میتوانند بهروشنی بگویند «نه»، «نمیتوانم» یا «موافق نیستم».
اما تفاوت مهم اینجاست: در موقعیتهایی که پاسخ منفی ممکن است باعث ناراحتی، دلخوری یا تنش شود، معمولاً تلاش میشود «نه» با لحنی دوستانه و محترمانه بیان شود.
مثلاً در جواب یک دعوت چه میگویند؟
بهجای یک «No» کوتاه ممکن است بشنوید:
«خیلی دوست داشتم بیام، ولی متأسفانه نمیتونم.»
«متأسفم، اون روز برنامه دیگهای دارم.»
«این دفعه نمیرسم؛ شاید دفعه بعد.»
اینها جوابهای منفی هستند؛ فقط به شکلی بیان شدهاند که رد کردن دعوت، رد کردن خودِ شخص تلقی نشود.
آیا «Maybe» یا «I’ll let you know» یعنی نه؟
نه لزوماً. این یکی از جاهایی است که باید مراقب برداشت اشتباه باشیم. «شاید» یا «بهت خبر میدم» میتواند واقعاً به این معنی باشد که فرد هنوز مطمئن نیست.
بنابراین درست نیست هر پاسخ مبهمی را «نه پنهان» بدانیم. اما اگر فرد چند بار پاسخ نامشخص بدهد، موضوع را پیگیری نکند و زمان جایگزینی هم پیشنهاد ندهد، بهتر است به او فشار نیاوریم.
عبارت عجیب «Yeah, nah» یعنی چه؟
یکی از نمونههای جالب زبان روزمره استرالیا «Yeah, nah» است. با وجود اینکه جمله با «آره» شروع میشود، معمولاً قسمت اصلی پیام همان «نه» است.
مثلاً:
«Yeah, nah, I don't think that's a good idea.»
یعنی تقریباً: «آره، متوجهام، ولی فکر نمیکنم ایده خوبی باشه.»
آن «Yeah» در ابتدای جمله میتواند مخالفتی را که بعد از آن میآید، دوستانهتر و ملایمتر کند.
در محیط کار چطور؟
در محیط کار، روشن بودن پیام اهمیت بیشتری پیدا میکند. بااینحال حتی آنجا نیز ممکن است مخالفت با یک جمله مثبت یا محترمانه شروع شود.
مثلاً بهجای:
«نه، این کار اشتباه است.»
ممکن است بشنوید:
«نکته خوبی است، اما فکر میکنم شاید بهتر باشد گزینه دیگری را هم بررسی کنیم.»
یا وقتی کار بیشتری به فرد پیشنهاد میشود، ممکن است بهجای یک «نه» خشک توضیح دهد که با حجم فعلی کار نمیتواند مسئولیت بیشتری بپذیرد.
چرا این شیوه استفاده میشود؟
فلسفه اصلی آن بیشتر به ادب در ارتباط، جلوگیری از تنش غیرضروری و حفظ رابطه برمیگردد. هدف این نیست که طرف مقابل را سردرگم کنند؛ بلکه پاسخ منفی را میتوان روشن گفت، بدون اینکه لحن آن خشن یا بیاحترام باشد.
چه اشتباهی ممکن است تازهمهاجران مرتکب شوند؟
گاهی فرد فقط کلمات مثبت ابتدای جمله را میشنود و بخش اصلی پیام را از دست میدهد.
اگر همکارتان بگوید:
«ایده جالبیه، ولی فکر نمیکنم الان عملی باشه»،
تعریف ابتدای جمله به معنی تأیید پیشنهاد نیست؛ پیام اصلی بعد از «ولی» آمده است.
از طرف دیگر، نباید هر «شاید» یا «بعداً خبر میدهم» را هم فوراً جواب منفی فرض کرد.
یک نکته مهم در فرهنگ استرالیا:
در بسیاری از موقعیتها، مسئله «نه نگفتن» نیست؛ بلکه چگونگی نه گفتن است. ممکن است پیام کاملاً منفی باشد، اما با تشکر، عذرخواهی کوتاه، توضیح مختصر یا پیشنهاد زمان دیگری بیان شود.
درک این تفاوت کوچک کمک میکند هم منظور دیگران را بهتر متوجه شویم و هم وقتی خودمان میخواهیم دعوت یا درخواستی را رد کنیم، محترمانه و در عین حال روشن پاسخ بدهیم.