فرهنگ و هنر

در تاریخ فرهنگی و آموزشی افغانستان، نام‌هایی وجود دارند که فراتر از یک فرد، به یک «راه» بدل می‌شوند؛ راهی که از آگاهی آغاز می‌گردد و به پرورش انسان می‌انجامد. استاد محمد حنیف بختیاری از زمرهٔ همین چهره‌های ماندگار است؛ فرهیخته‌ای متعهد که عمر پربهای خویش را با اخلاص و مسئولیت‌پذیری وقف خدمت به علم، فرهنگ، معارف و ادب این سرزمین نموده است.

در حالی‌ که سینمای ایران یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های تاریخ خود را از دست داده است، دوستداران هنر هفتم در سیدنی گرد هم می‌آیند تا یاد و میراث هنری ناصر تقوایی، فیلم‌سازی که نگاه، روایت و زبان سینمای ایران را برای همیشه دگرگون کرد، گرامی بدارند.

رنگ‌ها حرف زدند، خیال‌ها جان گرفتند و نگاه کودکان و نوجوانان از «سال نو در استرالیا» تصویر ساخت؛ مسابقه نقاشی رادیو نشاط با مشارکت گسترده خانواده‌ها به پایان رسید و آثار برگزیده این رویداد هنری معرفی شدند.

یلدا فقط بلندترین شب سال نیست؛ فرصتی است برای کنار هم بودن، شنیدن یکدیگر و زنده نگه‌داشتن معناهایی که فرهنگ و هویت جمعی ما را شکل می‌دهند؛ مفهومی که در آیین شب یلدای انجمن فرهنگی–اجتماعی «پرواز» به شکلی زنده و ملموس تجربه شد.

سیدنی این روزها میزبان نخستین نمایشگاه انفرادی مروارید دستجردی است؛ هنرمندی که با مجموعه «در جریان نور» نگاهی تازه و معاصر به مفهوم روشنایی و آگاهی ارائه می‌دهد.

بریزبین شنبه‌شب شاهد هم‌نشینی فرهنگی کم‌سابقه‌ای بود؛ جایی که آذربایجانی‌ها، ایرانی‌ها، استرالیایی‌ها و دیگر جوامع چندفرهنگی در کنار هم ایستادند تا از اجرای پرقدرت گروه آیتای بند حمایت کنند.

علی تجویدی از آن دسته هنرمندانی بود که حضورش مسیر موسیقی ایران را تغییر داد؛ موسیقیدانی که نه در جست‌وجوی شکستن سنت بود و نه اسیر تکرار گذشته. او میان دنیای کهن و جهان نو پلی زد که هنوز هم پایه‌هایش استوار است؛ پلی که صدای ویولن او روی آن، نسل‌ها را به هم پیوند داده است.

مژگان پازوکی با «کالینگ» نه فقط تاریخ صنعت صید مروارید، بلکه بخشی از روح دریا و انسان را به تصویر کشیده است. این فیلم نخستین مستند زیرآبی ساخته‌شده توسط یک زن ایرانی در چارچوب سنت و محدودیت‌های اسلامی است که اکنون در ملبورن به نمایش درمی‌آید.

یکی با طنین افسونگرش جان آواز ایرانی را در قرن بیستم زنده کرد، دیگری با ظرافت صدا و وقار بیانش معیار ماندگاری شد؛ شجریان و بنان، دو نقطه اوج در مسیر تحول آواز کلاسیک ایران.

برای نخستین‌بار در ملبورن، انجمن فرهنگی–اجتماعی «پرواز» با ابتکار بانو عاقله قریشی، شب شعر ویژه بانوان افغانستانی را برگزار کرد؛ رویدادی که با استقبال چشمگیر همراه شد.

ملبورن میزبان گروهی از نوجوانان عاشق موسیقی شد؛ جایی که استعدادهای جوان ایرانی‌تبار در قالب یک گروه کُر، نغمه‌ای تازه را آغاز کرده‌اند.

در جهانی که گاه صداها از هیاهو گم می‌شوند، داوود اردلان تبریزی با موسیقی‌اش مرزی نمی‌شناسد. او نغمه‌های شرق را با سازهای غرب در هم می‌آمیزد تا از دل نت‌ها، زبانی جهانی برای صلح، همبستگی و انسانیت بسازد.

از ریاست ارکستر تلویزیون آبادان تا آموزش موسیقی در سیدنی، ناصر غریبی نمادی از پایداری پیشکسوتان موسیقی ایرانی است.

نِوِی‌لی بنتون، دانش‌آموز ۱۱ ساله اهل جیندرا در نزدیکی آلبری در ایالت نیوساوت ولز استرالیا، با درخشش خیره‌کننده خود در رقابت‌های جهانی، عنوان "ملکه زیبای خردسال جهان ۲۰۲۵" (Little Miss Universe 2025) را از آن خود کرد. 

از کوچه‌های سنگ‌فرش تبریز تا ویترین‌های درخشان نیویورک و استرالیا، فرش تبریز هفت قرن است که تاریخ ایران را در تار و پود خود می‌بافد و به هر خانه‌ای شکوه یک گالری سلطنتی می‌بخشد.

جعفر پناهی، کارگردان برجسته و شناخته شده سینمای ایران، موفق شد جایزه اصلی فستیوال فیلم سیدنی ۲۰۲۵ را برای فیلم جدید خود، "یک تصادف ساده" ، از آن خود کند. این خبر شامگاه گذشته توسط هیئت داوران جشنواره اعلام شد.

در پی تشدید بحران انسانی و درگیری‌های اخیر در ایران، نخستین جشنواره کتاب فارسی سیدنی با تصمیم برگزارکنندگان و در همدلی با جامعه فارسی‌زبان، تا اطلاع ثانوی به تعویق افتاد.

فیلم سینمایی «یک تصادف ساده» ساخته جعفر پناهی، کارگردان برجسته ایرانی، در جشنواره بین‌المللی فیلم سیدنی به نمایش در می‌آید.

وقتی صدا، از ساز فراتر می‌رود و به وجدان یک ملت بدل می‌شود، نامی به میان می‌آید که نه‌تنها آواز می‌خوانَد، بلکه زخم‌های تاریخ را مرهم می‌گذارد؛ فرهاد دریا، ترانه‌سرای صلح و راوی رنج مردم افغانستان.

وقتی تاریخ، صدا را نادیده می‌گیرد، فرهنگ فریاد می‌زند؛ جشن «روز فرهنگ هزاره» در ملبورن، روایتی از هویتی‌ست که هرگز خاموش نشد.